Herkese açık
Güvence Sistemi — Sigorta ve Teminat
TASLAK — avukat ve sigorta brokeri onayı öncesi taslaktır. Prim ve kapsam kalemleri broker teyidine kadar "temsili" etiketlidir.
İlkemiz: hiçbir aşamada açıkta mal, para veya sorumluluk kalmasın.Bir işlemin her adımı (ilan → eşleşme → yükleme → yol → teslim → ödeme) için riski kapatan araç önceden bellidir ve maliyeti Şeffaf Maliyet Dökümü'nde ayrı kalem olarak görünür.
Güvence katmanları
| Aşama | Risk | Kapatan araç | Kim öder |
|---|---|---|---|
| İlan | Sahte ilan / hasat afeti | KYC + künye + satıcı teminatı; üretici tarafında TARSİM (devlet destekli, patates dahil bazı ürünlerde %70 prim desteği) | Satıcı / üretici |
| Eşleşme | Cayma, mal yüklenmemesi | Fiyat kilidi + güvence hesabı + kademeli cezalar | Cayan taraf |
| Yol | Hasar, kayıp, kaza | Sevkiyat başına emtia nakliyat sigortası (1 ton üzeri varsayılan AÇIK); nakliyeci kusurunda taşıyıcı sorumluluk poliçesine rücu | Prim: alıcı (ayrı kalem) |
| Teslim | Haksız red / hile | Teslim Anı Protokolü + hakem + ceza matrisi | Haksız çıkan |
| Ödeme | Ters ibraz, arıza | Güvence hesabı + imzalı irsaliye kanıt seti + siber sigorta | Platform / haksız taraf |
Sevkiyat sigortası kuralı
1 tondan büyük işlemlerde sevkiyat sigortası varsayılan olarak açıktır; alıcı, "yol riski bana geçer" uyarısını onaylayarak kapatabilir. Gel-al'da sigorta zorunlu değildir ve risk alıcıdadır — bu iki durum, sistemin bilinçli ve yazılı tek açık riskidir. Hasar yolda oluşursa önce nakliyat poliçesi öder; kusur nakliyecideyse taşıyıcı sorumluluk poliçesine rücu edilir. Nakliyeciler platforma K1 yetki belgesi ve sorumluluk poliçesi ibrazıyla kabul edilir.
Teminat araçları
Satıcı teminatı: min 5.000 ₺ veya işlem bedelinin %5'i. Büyük ve düzenli çalışanlar için kesin banka teminat mektubu nakit teminata tam ikamedir (banka teyidi şart; tutar ≥ nakit teminat; bankaların yıllık komisyonu piyasada yaklaşık %1,25–2,5 + BSMV). Teminat, üyelik çıkışında son teslimden 30 gün sonra ve açık itiraz/borç yoksa iade edilir. Vade yok ilkesi: DBS ve açık hesap talepleri reddedilir; teminat mektubu ödemeyi geciktirmez, garanti eder. Alacak sigortasına bu yüzden ihtiyaç yoktur — vadeli alacak hiç doğmaz.
Sigorta aracılığı hakkında dürüst not
5684 sayılı Sigortacılık Kanunu gereği sigorta aracılığı lisansa (TOBB levha kaydı + uygunluk belgesi) tabidir. patatesci lisanssız hiçbir prim payı almaz; poliçeler anlaşmalı acente ortaklığıyla düzenlenir. Ayrıntılar ve kaynaklar: docs/sigorta-ve-teminat.md (depoda herkese açık).